Máy đo màu là gì? Đây là thiết bị dùng để đo màu sắc một cách khách quan bằng con số, thay vì nhìn bằng mắt thường. Nếu nhà máy của bạn đang gặp tình trạng 2 lô hàng cùng công thức nhưng lên màu khác nhau…

1. 1. Máy đo màu là gì?

Vậy chính xác thì Máy đo màu là gì ? Máy đo màu, còn gọi là máy so màu, là thiết bị đo và so sánh màu sắc của vật liệu dựa trên ánh sáng phản xạ… Kết quả đo được thể hiện bằng các con số như L, a, b và Delta E (ΔE), thay vì cảm tính như “đỏ hơn một chút”, “xanh hơn một chút”.

Ví dụ thực tế: Bạn có 1 mẫu chuẩn màu xanh dương. Bạn sản xuất ra 100m vải. Dùng máy đo màu đo mẫu vải đó, máy sẽ báo ΔE = 0.35. Con số này cho bạn biết vải của bạn đang lệch màu bao nhiêu so với mẫu chuẩn, và có đạt tiêu chuẩn để xuất hàng hay không.

Trong ngành sản xuất hiện nay, máy đo màu được dùng trong nhựa, sơn, mực in, dệt may, da giày, gốm sứ, thực phẩm, bao bì.

1. 1. 2. Máy đo màu hoạt động như thế nào?

Hầu hết máy đo màu chuyên nghiệp hiện nay hoạt động theo 3 bước:

Bước 1: Chiếu sáng
Máy chiếu 1 nguồn sáng tiêu chuẩn (thường là D65 – ánh sáng ban ngày) lên bề mặt mẫu.

Bước 2: Thu ánh sáng phản xạ
Cảm biến quang phổ trong máy sẽ thu ánh sáng phản xạ từ mẫu, phân tích thành quang phổ từ 360 – 740nm.

Bước 3: Tính toán ra con số màu
Máy chuyển quang phổ đó thành các giá trị màu như Lab, XYZ, RGB và tính ra độ lệch màu ΔE.

Các máy quang phổ chuyên nghiệp như máy so màu quang phổ NS810 trên web của chúng tôi đều dùng hình học đo D/8, tức là nguồn sáng chiếu ở góc 8 độ, cảm biến thu ở góc khuếch tán. Đây là hình học đo chuẩn quốc tế, cho kết quả ổn định nhất, không bị ảnh hưởng bởi độ bóng bề mặt.

1. 1. 3. Hệ màu Lab và Delta E là gì? – Phần quan trọng nhất

Đây là phần mà 90% người mới đều nhầm.

Hệ màu CIE Lab

1. 1. • L:* Độ sáng, từ 0 (đen tuyệt đối) tới 100 (trắng tuyệt đối)
      • a:* Trục đỏ – xanh lá. +a là đỏ, -a là xanh lá
      • b:* Trục vàng – xanh dương. +b là vàng, -b là xanh dương

Khi bạn đo 2 mẫu, bạn sẽ có 2 bộ số Lab. Máy sẽ so sánh 2 bộ số đó.

Delta E (ΔE) là gì?

Delta E là con số thể hiện độ chênh lệch màu giữa 2 mẫu.

1. 1. • ΔE < 0.5: Mắt thường gần như không phân biệt được, đạt chuẩn xuất khẩu
      • ΔE 0.5 – 1.0: Mắt tinh mới thấy hơi khác, vẫn chấp nhận được với nhiều ngành
      • ΔE 1.0 – 2.0: Nhìn thấy rõ lệch màu
      • ΔE > 2.0: Lệch màu rất nhiều, khách hàng sẽ trả hàng

Vì vậy, khi mua máy, bạn không chỉ hỏi “máy này đo được màu gì”, mà phải hỏi “máy này đo ΔE chính xác tới bao nhiêu”. Máy càng chính xác, ΔE càng nhỏ.

1. 1. 4. Phân biệt: Máy đo màu quang phổ vs Máy so màu RGB vs Mắt thường

Nếu bạn chỉ cần kiểm tra nhanh trong xưởng, máy RGB như TS-26C là đủ. Nhưng nếu bạn làm hàng xuất khẩu, làm cho khách Nhật, Hàn, Châu Âu, bạn bắt buộc phải dùng máy quang phổ, vì họ chỉ chấp nhận báo cáo ΔE theo chuẩn CIE.

1. 1. 5. Máy đo màu dùng để làm gì trong từng ngành?

Ngành nhựa: Kiểm soát màu hạt nhựa, màu sản phẩm sau khi ép phun. 2 mẻ nhựa khác nhau không được lệch màu.

Ngành sơn – mực in: Kiểm soát màu sơn, màu mực trước khi pha hàng loạt. Tránh pha sai 1 mẻ sơn là mất hàng trăm triệu.

Ngành dệt may: Đây là ngành cần máy đo màu nhất. Vải nhuộm rất dễ lệch màu giữa các lô nhuộm. Sau khi đo màu, xưởng thường dùng thêm máy kiểm tra độ bền màu vải để kiểm tra vải có bị phai màu khi chà xát hay giặt hay không.

Ngành bao bì – in ấn: Kiểm soát màu in, độ bóng. Nếu bạn cần đo cả màu và bóng trong 1 lần, có thể dùng máy đo màu và độ bóng DC-27CG – cùng hãng CHN, vừa đo màu vừa đo bóng.

Ngành thực phẩm – dược phẩm: Kiểm soát màu bột, viên thuốc, thực phẩm để đảm bảo đồng đều giữa các lô.

1. 1. 6. Kết luận

Tóm lại, máy đo màu là gì? Đó chính là công cụ để nhà máy không bị trả hàng vì lệch màu, thay vì phải đoán màu bằng mắt thường. Nếu bạn chưa biết nên chọn máy nào, hãy đọc tiếp bài Cách chọn máy đo màu – mình đã viết chi tiết cách chọn theo ngành, theo ngân sách và theo độ chính xác ΔE.

Liên hệ báo giá: Ms. Uyên (Zalo) – 0386 015 853 – Để được tư vấn máy phù hợp với ngành của bạn và demo đo thử mẫu miễn phí.